Geketend door blockchain: decentralisatie, het concept achter de technologie

augustus 3, 2018
5 min read
De wereld, of toch het digitale gedeelte, is in de ban van blockchain, bitcoin en andere cryptocurrencies. Van deze technologie werd al beweerd dat ze het huidige monetaire stelsel zal omverwerpen, banken overbodig maakt en notarissen buitenspel zet. Daarover zal dit blogbericht het niet hebben.

Waar het wel over gaat: decentralisatie. Het grotere en onderbelichtte concept achter de technologie. Aan het woord is Jens Mortier, managing partner van Trase, specialist in gedecentraliseerde oplossingen. Hij legt uit waarom het concept hem nauwer aan het hart ligt dan de technologie. Een pleidooi voor decentralisatie.

 

Presentatie tijdens een workshop rond blockchain

 

Hoe kan je de kwaliteit van een organisatie verhogen door verantwoordelijkheden te verdelen? Dat is decentralisatie in een bredere zin. Al tientallen jaren wordt deze vraag onderzocht, voornamelijk op intra-organisatorisch vlak. Ondertussen verkennen we decentralisatie tussen verschillende onafhankelijke partijen, een nieuwe invulling van decentralisatie. En bovendien een moeilijk idee, mensen werken jarenlang in een mindset waarin een centrale organisatie diensten of goederen aanbiedt en andere partijen enkel gebruik maken van die diensten. Kortom een setting die geen verificatie, bijdragen van anderen of controle van buitenaf vereist.

 

Dat klinkt allemaal erg abstract, maar een voorbeeld schept al meer duidelijkheid. De recente heisa rond slachthuizen is daar een goed voorbeeld van. Het grote publiek verwacht dat het agentschap voedselveiligheid slachthuizen opvolgt en controleert. De publieke opinie heeft nu de indruk dat de overheid heeft gefaald, het vertrouwen in die ene controlerende centrale partij is gedaald omwille van ongewenste praktijken.

 

Het is de faling van centrale systemen die de opmars van gedecentraliseerde oplossingen in de hand werkt

 

Stel nu dat een slachthuis een panel opzet dat het slachthuis strategisch en operationeel opvolgt en controleert. Door elke stakeholder te vertegenwoordigen, consumenten, sectorverantwoordelijken, Test-Aankoop, warenhuizen… kan het publiek vertrouwen stellen in meerdere partijen met verschillende belangen. Zo bouw je een geloofwaardiger imago op.

 

Dit is een mooi voorbeeld van een fysieke decentrale oplossing. Eveneens toont dit dat het vraagstuk verder gaat dan technologie. Technologie is een meerwaarde als het de decentrale voorwaarden kan waarborgen en een digitale werkelijkheid creëert die de fysieke werkelijkheid zo nauw mogelijk nabootst.

 

Vertrouwen als differentiator en hoe decentralisatie de geloofwaardigheid van je organisatie bewijst

 

Hoe langer de waardeketen, hoe groter de kans dat één of meer partijen zich vergissen, er de kantjes vanaf lopen of handelen in extreem eigenbelang. E-commercebedrijven leggen hun reputatie in handen van de koerierdiensten die hun pakjes afleveren, restaurants staan of vallen met de kwaliteit van de producten van hun leveranciers of je komt als eindklant van een gebrekkige dienst of product in een situatie terecht waarbij producenten elkaar aanwijzen als schuldige, zonder oog voor de oplossing van je probleem.

 

Het bewustzijn dat mensen en bedrijven zelf niet altijd de touwtjes in handen hebben groeit. Afhankelijkheden worden duidelijk en als ze worden uitgespeeld, al dan niet bewust, ben je er de dupe van. Deze risico’s of onzekerheden kan je tackelen met decentrale oplossingen.

 

Ik geloof dat bedrijven die dat inzien en erop inspelen, hier ook mee kunnen uitpakken. Zoals prijs of kwaliteit een reden kan zijn om met een bedrijf in zee te gaan kan dat ook voor openheid, vertrouwen en transparantie. Er zijn bedrijven die daar niets voor voelen en het risico nemen, maar anderen willen deze waarde wel hoog in het vaandel dragen. Als bedrijven hiermee aan de slag gaan, verandert dat de verwachtingen van derde partijen, en wordt het misschien zelfs een nieuwe norm.

 

Je samenwerkingsverband opbouwen in functie van transparantie en geloofwaardigheid, vraagt wel een inspanning. Jonge, flexibele bedrijven lijken me in het voordeel. Wat je vandaag vaak tegenkomt zijn start-ups die met governance boards aan de slag gaan om meer maturiteit en geloofwaardigheid uit te stralen. In deze boards of panels zetelen bekende professionals die betrokken worden in strategische beslissingen.

 

Een digitale toepassing vermijdt dat deze experts zich bij elke vergadering fysiek moeten verplaatsen. Maar als je het beheer met een gecentraliseerde toepassing organiseert, verlies je meteen de geloofwaardigheid van je board, deze centrale opzet laat immers ruimte voor manipulatie door de partij die de toepassing beheert. De oplossing: een decentrale opzet en decentrale verificatie. Zo voorkom je manipulatie en zet je echt in op de transparantie die je voor ogen hebt.

 

Blockchain en decentralisatie?

 

Op dit moment is blockchain erg gehyped, onder meer door de opgang van cryptocurrencies. Hierdoor overschaduwt de technologie het concept en starten mensen vaak vanuit blockchain aan een decentrale denkoefening. Hoewel blockchain de verificatie en controle in een decentrale oplossing mogelijk maakt, is het belangrijk om de technologie los te koppelen van het concept, we bekijken het als een tool die het concept kan dienen, geen doel op zich.

 

Wij zetten aan om vanuit het concept van decentralisatie te vertrekken en later de vertaalslag naar technologie te maken. Een decentraal idee opzetten gaat ook perfect zonder blockchain. Sterker nog, we doen dat ook, decentrale concepten met klassieke technologieën. Bijvoorbeeld omdat de gevraagde performantie niet haalbaar is met een technologie als blockchain of omdat de bestaande infrastructuur niet compatibel is.

 

Wat zeker is: er is nog enorm veel te ontdekken. Maar dat speelt natuurlijk altijd bij innovatie, evenals de risico’s die ermee gepaard gaan. De toekomst zal uitwijzen of blockchain zal overleven, maar het zou zonde zijn de zoektocht uit te stellen tot er een technologie is waarvan je een zekere continuïteitsgarantie hebt. Als je dat doet, heb je trein al lang gemist.

 

Het voordeel in dit verhaal is dat decentralisatie op zich een overkoepelend principe is, iets fundamenteel, althans volgens mij. Ik kan me niet inbeelden dat dit zal verdwijnen. Of blockchain hierin de gangbare technologie zal zijn? Dat weet ik niet. Mogelijk komen er nog andere oplossingen. Het belangrijkste is dat de concepten achter de technologie decentraal zijn en dat decentralisatie voldoende aandacht krijgt, opdat doorgedreven transparantie eerst een differentiator en later de norm wordt.

 

Heb je zelf vragen over decentralisatie of blockchain?
We brengen je graag met Jens in contact. 

Neem gerust contact op